Jan Cybis (1897-1972)
Malarz, rysownik, krytyk sztuki; jeden z najważniejszych twórców 1. połowy XX w., przedstawiciel koloryzmu
Poleć znajomym
Życiorys
Malarz, rysownik, krytyk sztuki; jeden z najważniejszych twórców 1. połowy XX w., przedstawiciel koloryzmu; mąż H. Rudzkiej-Cybisowej; studiował w krakowskiej ASP (m.in. u J. Mehoffera i J. Pankiewicza); był współzałożycielem, teoretykiem oraz członkiem tzw. Komitetu Paryskiego (od 1923); profesor ASP w Warszawie (od 1945), w okresie socrealizmu został odsunięty od pracy pedagogicznej ze względów ideologicznych; w l. 1957-60 był prezesem Zarządu Głównego Związku Polskich Artystów Plastyków; wystawiał m.in. w Wenecji, Sao Paulo, Aleksandrii, Brukseli, Sztokholmie i Paryżu, Chicago i Nowym Jorku, zdobył wiele prestiżowych nagród i wyróżnień, m.in. Nagrodę Fundacji Guggenheima (1956).

W pierwszym okresie twórczości pozostawał pod wpływem impresjonizmu francuskiego, po 1920 wykształcił indywidualny styl, charakteryzujący się zestawianiem przebielonych płaszczyzn z barwnymi plamami, czego efektem było wrażenie szarości; malował pejzaże (Pejzaż z Malakoff, 1927; Krajobraz podparyski, 1927; > Pejzaż z Francji. Motyw z Montereau, 1928; Młyn w Suffczynie, 1949; Gdańsk, 1955; Krajobraz podgórski, 1962; Stare domy, 1963-68; Ustka, 1964; Poranek w Starym Sączu, 1971-72), martwe natury (Martwa natura z gołąbkiem, 1931; Martwa natura czerwona, 1935; Kwiaty i motyle, 1939; Martwa natura z czerwonym dzbanem, 1939; Martwa natura z butelką w plecionce, 1945; Muszle, 1953; Bukiet i waza, 1955), akty (Akt, 1947) i portrety (Modelka i kwiaty, 1965-70); w twórczości zwracał uwagę na ekspresję kompozycji wyrażoną śmiałą grą barw; był tłumaczem dzieł o sztuce (T. Duret, E. Fromentin) oraz autorem dzienników Notatki malarskie (1980), w których zawarł rozważania na temat sztuki i kultury.
Od 1972 przyznawana jest Nagroda imienia Jana Cybisa, najbardziej prestiżowa wśród nagród artystycznych w Polsce; jej pierwszym laureatem w 1973 był > T. Dominik.